• Neeltje van Triest
  • Gemeente Tiel
  • Gemeente Tiel
  • DCIM\100GOPRO\G0106701.

    Emile Krijgsman - BAAC
  • Medel
  • Medel
  • Medel
  • Medel
  • Medel
  • Medel

Archeologische topvondsten op Medel

TIEL Superlatieven te over tijdens de persconferentie op Medel, waarbij allerlei archologische vondsten van steentijd tot middeleeuwen werden getoond. Met deze ontdekking is Medel in één klap gebombardeerd tot één van de rijkste vindplaatsen in de Betuwe. Vijf archeologische bedrijven en tientallen vrijwilligers uit de regio onderzoeken een gebied van 36 voetbalvelden groot. Maar de tijd tikt, want in oktober moet het allemaal af zijn.

door Neeltje van Triest

@neeltjevt

Tot op heden zijn zo'n 2500 bronzen voorwerpen opgegraven. Veel daarvan zijn letterlijk nog niet onder de loep gelegd en de verwachting is dat zich daar ook nog topstukken onder bevinden. Een unieke zeldzame bronzen zalfpot is een fraaie ontdekking met een verhaal. Deze is gedecoreerd met liefdesgoden in reliëf, waarschijnlijk afkomstig van een villa of zelfs een tempel. Het erotische potje werd gebruikt om olie, parfum of zeep in te bewaren.

Vele mantelspelden (fibulae), ringen, een olielamp en bijvoorbeeld een wijnzeef. Ilse Schuuring, gemeentelijk archeoloog kan niet ophouden om erover te vertellen. ,,Alle tijden zijn in dit gebied samengeperst tot één tijdcapsule. Veel vondsten verwacht je in een stad. Bijvoorbeeld de wijnzeef die wordt gebruikt om net als glühwein wijn te kruiden en daarna te zeven. De gebruikers waren er zuinig op, want het schaaltje is zelfs nog gerepareerd. En het is compleet met onderschaaltje.''

De persconferentie vond plaats in crematorium de Linge, een passende plaats, want aan de overkant van de naastliggende plas bevinden zich een kleine honderd grafheuvels met soms wel 25 meter doorsnede. Hier is de glazen vaas gevonden die volgens Schuuring heden ten dage het bij de Xenos ook goed zou doen. En gisteren is een potje met een gladiator er op gevonden. Weer zo'n topstuk die zelfs nog niet op de presentatie aanwezig was.

VILLA OF TEMPEL Alle vondsten wijzen op een rijk leven met waarschijnlijk een villa of zelfs tempel in de buurt. Archeoloog Henk van de Velde maakt een bruggetje naar het heden. ,,Ook bij de Romeinen en Bataven was het een kwestie van integratie. Hoe ga je met elkaar om en wat neem je van elkaar over? De eerste drie jaren van onze jaartelling was het hier het stamgebied van de Bataven. De Romeinen hadden hun hoofdstad in Nijmegen, hier was het platteland met nederzettingen en boerderijtjes van hout, met een rieten kap en soms met wilgentenen muren met leem er overheen. Door de jaren heen werd het een mengcultuur van Romeinse gebruiken en inheemse gewoonten. De Bataven waardeerden ook het aardewerk en andere voorwerpen van de Romeinen. Hier en daar werden zelfs huizen van natuursteen gebouwd. Die nieuwe rijkdom vinden we vooral door de bijgiften aan de doden. Door de aanwezigheid van de vele grafvelden kunnen we dat onderbouwen. We hebben enkele waterputten gevonden en er heeft in de omgeving waarschijnlijk een huis gestaan. Alleen mogen we op dat gebied niet graven, dat ligt buiten ons terrein. Het kan ook een tempel geweest zijn, zoals in Elst, Empel of Kessel. De vondst van zo'n nieuw heiligdom zou helemaal spectaculair zijn.''

JUPITER Van de Velde schetst dat veel bouwmaterialen als dakpannen en natuursteen uit de grond kwamen. ,,En een beeld van Jupiter. Dat kan wijzen op een woonplaats van een hooggeplaatste Bataaf die na veel te hebben gereisd het mediterrane leven ook thuis wilde uitbeelden. Jupiter stond vaak op een sokkel voor een fraaie villa. Een badhuis, waarvan het kommetje met eroten een overblijfsel is, is ook zo'n verbondenheid met het Romeinse leven. Rome aan de Linge hier op Medel, een gebied waar nieuwkomers en autochtonen goed met elkaar omgingen. Een stukje globalisering in de oudheid. En waar die villa of tempel gestaan zal hebben, zal nog lang het Mysterie van Medel blijven.''

Zaterdag 8 april van 11.00 tot 16.00 uur is een selectie van de vondsten te bewonderen tijdens een open dag. In oktober staat een tentoonstelling in het Flipje- en Streekmuseum op het programma.