• Jan Harteman
  • Jan Harteman

Romeinse edelsteen in Betuwse klei

OMMEREN De werkgroep Archeologie van de Historische Kring Kesteren, gevestigd in het Heemkundig Museum in Ommeren, heeft onlangs een zogeheten Gem gevonden. Het sieraad is waarschijnlijk tweeduizend jaar oud en gedragen door een belangrijke en vooraanstaande Romeinse heer of militair.

 

De steen met inscriptie van twee ruiters -een beetje beschadigd- is vervaardigd uit Carneool of rode Jaspis, beide edelstenen. De vesting, die meestal uit goud bestond, is niet gevonden. Waarschijnlijk is er sprake van een zeldzame topvondst in Nederland. De werkgroep laat de Gem in de komende weken onderzoeken door Archeologische deskundigen. De exacte vindplaats maakt de Historische Kring Kesteren nog niet bekend.

De vermoedelijke voorstelling op de edelsteen toont  twee naar elkaar toegewende ruiters. Boven de hoofden van de ruiters lijkt een ster te zijn weergegeven en dat maakt het aannemelijk dat de Dioscuren  -Castor en Pollux- zijn voorgesteld. Deze twee mythische figuren uit de Romeinse mythologie zijn strijdvaardige broers die door de Romeinen soms plotseling in veldslagen gezien werden. Zij reden op prachtige witte hengsten en vochten dan aan de ene en dan weer aan de andere zijde. Dit past helemaal  in de context dat het Romeinse leger op de grens met geduchte ruitereenheden aanwezig waren.

 

Zo'n vier eeuwen lang liep de noordgrens van het Romeinse rijk langs de Rijn. Deze grens, ook wel limes genoemd, ging van oost naar west en deelde het huidige Nederland in twee stukken. Deze grens heeft bijna vier eeuwen bestaan. Ten noorden van deze lijn woonden Germaanse en Keltische stammen, waaronder de Friezen en de Saksen. Ten zuiden van de grens - dus op Romeins grondgebied - woonden onder meer de Bataven.

De Romeinse limes in Nederland is genomineerd voor de Werelderfgoedlijst van UNESCO. In de zomer van 2021 neemt het UNESCO Werelderfgoedcomité een besluit over de voordracht.