• Berging van een schip in Dreumel.

    Carel Versluis

Expeditie over de Maas, archeologie met de stroom mee

OMMEREN In het Streekmuseum Baron van Brakell in Ommeren wordt maandag 13 mei een lezing gegeven over de grootste archeologische vindplaats van Nederland. Nils Kerkhoven, een bevlogen archeoloog en enthousiaste spreker vertelt in de lezing Expeditie over de Maas, archeologie met de stroom mee het verhaal en hij laat zien dat een bijzonder avontuur leidde tot de ontdekking van de grootste vindplaats ooit in Nederland, een locatie die niet zover van Ommeren vandaan ligt. De lezing begint om 20.00 en is ook toegankelijk voor niet-leden van de Historische Kring Kesteren en Omstreken.

Toen in 2010 het zandwin-en natuurontwikkelingsproject "Over de Maas" in de buurt van Dreumel/Alphen van start ging werd er archeologisch niet bijzonder veel van verwacht. De verplichte onderzoeken spraken zelfs van een lage verwachting. Zonder deze voorkennis waren er toch veel detector amateurs en andere struiners die het steeds veranderende landschap op tastbare resten van onze geschiedenis onderzochten. Onder deze zoekers en wandelaars bevonden zich ook twee professionele archeologen die elkaar toevallig in dit gebied ontmoetten. Met hun kennis van de waterrijke geschiedenis van dit gedeelte van Nederland en om te proberen de vondsten (en daarmee de informatie) uit dit gebied bij elkaar te houden bedachten zij dat het een goed idee zou zijn om een archeologische werkgroep te formeren. Na uitgebreid overleg met de ontwikkelaar van het gebied, Nederzand, was de oprichting van een archeologische werkgroep in 2010 een feit. De toenmalige werkgroep sprak onderling af dat de vondsten bij elkaar zouden blijven, dat bijzondere vondsten in een projectcollectie zouden komen en dat zij als extra ogen in het gebied zouden functioneren voor de ontwikkelaar. Sindsdien houdt de werkgroep zich vrijwillig en enthousiast bezig met het verzamelen van vondsten op het land en op de ontzandingsplas. De werkgroepleden speuren het gebied af naar vondsten en sporen, mogen meekijken met het werk en worden ingeseind bij bijzondere zaken die omhoog komen bij het graven in zand en klei. Sinds 2015 is er ook een nagenoeg permanente bezetting op de zandwin-installatie door leden van de werkgroep.

Achttien onderzoekers, onder wie zestien amateurs, legden in een periode van zo'n zeven jaar meer dan 100.000 voorwerpen bloot in een zand- en kleiwingebied. In totaal beslaat het gebied zo'n 275 hectare grond. De projectontwikkelaar en aannemers stonden onderzoek toe, hoewel zij daartoe niet verplicht waren. Door samen te werken kon tegelijkertijd zandwinning en onderzoek plaatsvinden. Er zijn daarbij bijzondere vondsten gedaan zoals maar liefst zeventien scheepswrakken, mammoetresten en Romeinse voorwerpen.