• Uit handen van burgemeester Hans Beenakker ontving Huub van Heiningen zijn boek De gilden van Tiel.

    Jan Bouwhuis

In memoriam: Huub van Heiningen; markant journalist en historicus

In 1968 ontmoette ik hem voor het eerst; Huub van Heiningen, toen redactiechef van de editie Tiel & Maas en Waal van De Gelderlander. Ik was 24 jaar en de kersverse redactiechef van het nieuwe dagblad Tielse Courant, die een geduchte concurrent van De Gelderlander zou worden. De introductie van het nieuwe dagblad had een krantenoorlog tot gevolg. De Gelderlander zag zijn positie aangetast door een nieuwkomer, die de oplage snel zag stijgen. Onze persoonlijke verhouding had niet te lijden onder deze concurrentieslag van de twee regionale dagbladen. Huub en ik konden het buitengewoon goed met elkaar vinden. We snoepten elkaar primeurs af, maar bleven ook collega's die elkaar waardeerden. Huub verplaatste zich op een brommer, 's winters gehuld in een lange leren jas. Als het hem al te koud werd, reden we samen in mijn auto naar de rechtbank of het provinciehuis in Arnhem. Onderweg trakteerde hij mij op de meest spannende verhalen. Vaak waren ze kritisch, want Huub kon tegendraads zijn. Bestuurders konden dikwijls geen genade vinden in zijn ogen. Anderzijds was hij er trots op als diezelfde bestuurders hem aanklampten.

Huub, geboren in Vreeswijk, was journalist, maar misschien wel meer historicus en kenner van de streek. Hij etaleerde die kennis ruimschoots in zijn krant. Zo herinner ik mij een artikelenreeks over Diederik Vijgh, de machtige richter en Ambtman van Tiel, bijgenaamd de Koning van Tiel. Als jong journalist zag ik de betekenis van dit soort artikelen voor de krant niet zo zeer in. Hoeveel lezers zou je daar een plezier mee doen, dacht ik dan. Anderzijds besefte je wel dat je hier te maken had met een historicus pur sang met een ongetwijfeld vast lezerspubliek. Dat gold ook voor de vele boeken die hij schreef tussen de journalistieke bedrijven door. Het maakte van hem een persoonlijkheid die altijd bezig was met zijn werk, zich dikwijls geen tijd gunde voor een warme maaltijd en achter de typemachine genoegen nam met een blik knakworst. Het thema water boeide hem het meest en staat dan ook centraal in zijn boeken en publicaties. Daarnaast hield het Tielse straatbeeld hem de jaren door bezig. Altijd wierp hij zich op als beschermer hiervan.

In politiek opzicht was hij zo grillig als een kameleon. Hij voelde zich aanvankelijk thuis bij de KVP, later bij de PvdA en nog weer later manifesteerde hij zich als een onafhankelijk socialist. De affaire Kellen-West in 1991 beroerde hem dermate dat hij de PvdA de rug toekeerde en de lokale politiek nog kritischer ging volgen. Dat leidde in 2001 tot de oprichting van de protestpartij ProTiel, waarvan hij een van de initiatiefnemers was. Zijn kritische houding bereikte een hoogtepunt tijdens een studiemiddag over het onderwerp Tiel 650 jaar Gelders in de Sint Maartenskerk. Daar verkondigde hij vanaf de kansel dat zijn vroegere partij de binnenstad had verkwanseld. 'Als we een geweer zouden hebben gehad, zouden we je van de preekstoel geschoten hebben', zou een aanwezige rijksarcheoloog na afloop gezegd hebben. Althans, volgens Huub, Ik was daar ook aanwezig en kan me het als aandachtig luisteraar niet herinneren. Hij draaide overigens al gauw bij want enkele weken later werd Huub als eindredacteur van het PvdA-verkiezingsprogramma voor de gemeenteraadsverkiezingen van 1990 aangesteld. Daar kwam een passage over de binnenstad in. 'If you can't beat them, join them', zegt men in Engeland in zo'n situatie.

De politiek zou hem nooit los laten. Jarenlang was hij een trouw bezoeker van de gemeenteraads- en commissievergaderingen. Kritisch zou hij blijven, zoals we konden lezen op zijn facebookpagina en in zijn publicaties op de website De Tielenaar. Zijn laatste grote historische boekwerk was de uitgave over de Tielse gilden in 2017. Aan het boek heeft hij ruim vijf jaar gewerkt. Samen met zijn dochter Bernadette fotografeerde hij tienduizenden pagina's originele documenten, die de informatie voor zijn boek leverden. De auteur kon wegens zijn zwakke gezondheid niet bij de presentatie aanwezig zijn. Zo leek het, want halverwege kwam hij toch nog in zijn scootmobiel aanrijden en werd door de aanwezigen met een oorverdovend applaus begroet.

Met de dood van Huub van Heiningen, ridder in de Orde van Oranje Nassau, verliezen Tiel en het Rivierenland een markante en aimabele persoonlijkheid met veel vrienden en kennissen in tal van sectoren. Hij heeft bij velen de liefde en belangstelling voor de streek in het algemeen en voor de historie in het bijzonder wakker geschud. Dat deed hij op altijd boeiende wijze. Kritisch, maar met open vizier. Zo zullen velen zich hem herinneren.

Jan Beijer