• Raphael Drent

Psycholoog Ziekenhuis Rivierenland doet baanbrekend onderzoek

TIEL Niemand had er aan gedacht: kun je met de psychologische behandeling EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) ook tinnitus, oorsuizen, behandelen? ,,Dat kan", vertelt klinisch psycholoog Marian Rikkert van Ziekenhuis Rivierenland. Een onderzoek van vier jaar leverde op dat 1 op de 2 patiënten er baat bij heeft. Dat is bijzonder nieuws voor een grote groep mensen, die aan oorsuizen lijden.

Rikkert: ,,Iedereen heeft wel eens een piep in het oor die vanzelf weer overgaat, maar voor veel mensen is het een blijvende kwaal. Als je tinnitus hebt hoor je continu suizen, piepen of andere geluiden in je hoofd, zonder dat dit van buiten komt. In Nederland hebben meer dan 80.000 mensen ernstige last van tinnitus. Dit heeft grote invloed op hun leven. Onze KNO-artsen kunnen de kwaal constateren, maar medische behandelopties zijn er nauwelijks."

Waar komt de kwaal vandaan? ,,Tinnitus krijg je niet alleen van te hard geluid of gehoorbeschadiging", vertelt Rikkert, die deze behandeling van tinnitus onderzocht tijdens haar specialisatie tot klinisch psycholoog. ,,Het kan ook optreden na bepaald medicijngebruik, zoals chemokuren, na hoofdletsel of bij overbelasting."

Voor verdere uitleg over het onderzoek deze link naar de wetenschappelijke publicatie:

https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/20008198.2018.1512248

,,Voor het onderzoek hebben we als Ziekenhuis Rivierenland samengewerkt met het St. Antoniusziekenhuis Nieuwegein, het LUMC, NoordWest ziekenhuizen in Alkmaar en Meander Medisch Centrum in Amersfoort. KNO-artsen uit deze ziekenhuizen verwezen patiënten voor het onderzoek. De EMDR-behandeling is nagenoeg gelijk aan de psychologische behandeling, die gegeven wordt bij verwerkingsproblematiek na een traumatische ervaring. Het is een korte, effectieve, snelwerkende therapie, die ik in het ziekenhuis vaak uitvoer. Voor tinnitus worden ook andere psychologische methoden aanbevolen, zoals multidisciplinaire cognitieve gedragstherapie maar deze duren veel langer, wel tot een jaar. Uit ons onderzoek is naar voren gekomen dat het ook sneller kan (binnen drie maanden), in een monodisciplinaire setting, met vergelijkbaar resultaat".

"Gehoor is een bijzonder orgaan; het waarschuwt ons, zelfs eerder dan we iets zien. Het is één van de gevaarsignaleerders in ons brein. Een vreemd geluid, zoals tinnitus, maakt ons dan ook alert. We veronderstellen dat het tinnitusgeluid als 'gevaar' wordt gelabeld in het brein van patiënten, waardoor het als zeer stressvol wordt ervaren en je er niet aan kunt wennen. Dit wordt versterkt door nare ervaringen rondom de tinnitus. Met EMDR haal je er de emotie en de levendigheid van deze nare herinneringen af, waarna ook het gevoel van gevaar en de bijhorende alertheid afneemt. Daardoor kunnen de hersenen wennen aan het tinnitus-geluid en kan het naar de achtergrond verdwijnen. Net zoals mensen, die langs een spoorweg wonen, de langskomende treinen niet meer horen."

Het mooie resultaat van dit onderzoek is volgens Marian Rikkert, dat je er mensen écht mee kunt helpen. ,,Ik kwam op het idee te onderzoeken of EMDR helpt bij tinnitus toen ik merkte hoeveel mensen last hebben van tinnitus en dat deze behandeling hiervoor nog nooit in ogenschouw was genomen . Gelukkig heb ik een aantal goede onderzoekers om me heen kunnen verzamelen, waaronder Yanda van Rood, die veel ervaring heeft met somatisch onverklaarde lichamelijke klachten en tinnitus, Carlijn de Roos, supervisor en een autoriteit op gebied van EMDR, Julia Ratter als klinisch epidemioloog en prof. Marcel van den Hout. Deze laatste heeft eerder over de werking van EMDR gepubliceerd. Met deze groep deskundigen hebben we het onderzoek vorm gegeven. ,,Ik ben heel blij met dit resultaat, enerzijds omdat het laat zien dat ook kleinere en perifere ziekenhuizen wetenschappelijk kunnen bijdragen, maar ook omdat ik hiermee mensen met tinnitus écht verder kan helpen. Ik ben een clinicus, ik wil in de praktijk kunnen uitvoeren wat ik onderzoek. En dat kan dus nu met deze therapie, beter nog dan iedereen dacht."